Bulimia, anoreksja – zaburzenia odżywiania

utworzone przez | Cze 18, 2018

Bulimia, anoreksja – zaburzenia odżywiania

Współcześnie bardzo wiele mówi się o zdrowym, ekologicznym stylu życia, w tym także o sposobie odżywiania się. Żywność oraz jej spożywanie nie mają jedynie na celu dostarczanie organizmowi niezbędnych do życia składników odżywczych oraz energii.

Jedzenie często pełni rolę przyjemności lub stanowi swego rodzaju autoekspresję jednostki. Ponadto służy do wyrażania potrzeb psychicznych i społecznych: m.in. miłości, poczucia bezpieczeństwa, przynależności i akceptacji. Ponadto żywność często staje się sposobem radzenia sobie ze stresem, napięciem, negatywnymi emocjami np. smutkiem, poczuciem pustki czy niespełnienia życiowego. Niewłaściwe przeznaczenie jedzenia może prowadzić do autoagresji żywieniowej.

Anoreksja, bulimia to zaburzenia wynikające z obsesji i chorobliwej koncentracji na punkcie jedzenia i jakości zdrowotnej żywności. Najbardziej podatne na rozwój są osoby młode bo ich osobowość dopiero zaczyna się kształtować. Osoby z nadwagą uchodzą za chore, nie posiadające silnej woli w zrzuceniu nadwagi, zaniedbane. Osoby szczupłe kojarzą się z: atrakcyjnością, dobrym zdrowiem, dbałością o siebie, silną wolą.

Zaburzenia odżywiania – definicja

Jedna  z definicji zaburzeń odżywiania określa je jako realizowanie nieprawidłowego wzorca odżywiania, przejawiające się m.in. w przyjmowaniu nadmiernych lub niedostatecznych ilości pokarmu w stopniu godzącym nie tylko w somatyczne funkcjonowanie ludzkiego organizmu ale także relacje społeczne, sferę uczuć oraz funkcjonowanie poznawcze jednostki.

Myśli osób, które w konsekwencji tracą kontrolę nad swoimi zachowaniami, doprowadzając do poważnych w konsekwencji uzależnień są wypełnione: planowaniem jadłospisu, częstymi zakupami ekologicznych artykułów spożywczych, kontrolą diety, skrupulatnym ważeniem i mierzeniem przygotowywanych porcji.

Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (ICD-10) a także Klasyfikacja Zaburzeń Psychicznych (F50) Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego podaje dwie kategorie zaburzeń odżywiania: 1. specyficzne zaburzenia odżywiania, do których zalicza się: anorexia nervosa, bulimia nervosa oraz 2. nieklasyfikowane /niespecyficzne  zaburzenia odżywiania, do których zalicza się m.in.: zespół gwałtownego objadania się, zespół jedzenia nocnego, orthorexia nervosa, bigorexia, anarchia jedzeniowa.

Anoreksja – jadłowstręt psychiczny

Anoreksja (anorexia nervosa) pochodzi z greckich słów: an – brak i orexis – apetyt.

Anoreksja występuję częściej u kobiet (około 10 razy częściej) niż u mężczyzn. Choroba zazwyczaj rozpoczyna się u młodych kobiet, najczęściej między 14 a 18 rokiem życia. Zaburzenie to polega na podejmowaniu licznych celowych działań prowadzących do redukcji masy ciała, a następnie utrzymaniu osiągniętej małej masy przez osobę chorą, przy czym masa ciała wynosi poniżej wskaźnika (body mass index – BMI), który jest równy lub spada poniżej 17,5.

BMI = masa ciała/ (wzrost) 2 (masa ciała podzielona przez wzrost do kwadratu)

Klasyfikacja BMI:

<16,0 – wygłodzenie

<16,0 – 16,99 – wychudzenie (spowodowane często przez ciężką chorobę lub anoreksję)

17,0 – 18,49 – niedowaga

18,5 – 24,99 – wartość prawidłowa

25,0 – 29,99 – nadwaga

30,0 – 34,99 – I stopień otyłość

35,0 – 39,99 – II stopień otyłości (otyłość kliniczna)

>40,0 – III stopień otyłości (otyłość skrajna, patologiczna)

Anoreksja – przyczyny powstawania choroby:

– niski poziom samooceny;

– emocjonalne oddalenie od siebie;

– niski poziom ujawnianych uczuć w rodzinie;

– rozbudzenie nadmiernych ambicji u dziecka;

– zawód miłosny;

– rozwód rodziców;

– nakłanianie (głównie przez matki) do zwiększenia ilości jedzenia;

Objawy anoreksji:

spadek masy ciała o co najmniej 15 % oczekiwanej w stosunku do wieku i wzrostu. Masa ciała spada u chorych nawet poniżej 30 kg. Niska masa ciała jest osiągana poprzez coraz większe ograniczenia w przyjmowaniu pokarmów. Odczuwany głód jest zagłuszany i aby zapomnieć o jedzeniu osoby podejmują w związku z tym wiele zajęć, intensywnie pracują, uczą się, czasem przez wiele godzin wykonują ćwiczenia fizyczne;

silny lęk przez przytyciem mimo znacznej niedowagi. Silny lęk przed przytyciem powoduje, że osoba podejmuje walkę z każdym kęsem pokarmu. Ustawicznie spiera się, że porcje jedzenia są zbyt duże. Dzieli je na części. Stara się jeść w samotności. Osoby chorujące na anoreksję potrafią prawidłowo ocenić masę i kształt ciała innych. W stosunku do siebie samych, mimo czasem drastycznego wychudzenia, mają silne poczucie bycia grubą.

brak przynajmniej trzech cyklów menstruacyjnych. Ustanie cyklów miesiączkowych w przebiegu choroby spowodowane jest procesem zanikowym jajników oraz nieprawidłowościami w funkcjonowaniu układu podwzgórzowo-przysadkowego. Początek anoreksji jest zazwyczaj powolny. Im choroba trwa dłużej, tym intensywność odchudzania zwiększa się. Z czasem osoby chore przestają odczuwać głód.

Skutki zdrowotne anoreksji dzielimy na 2 grupy: biologiczne i psychospołeczne.

Biologiczne skutki zdrowotne anoreksji:

– zaburzenia rytmu serca, spadek tętna nawet do 40 uderzeń na minutę;

– odwodnienie, zaburzenie pracy nerek, obecność acetonu w moczu;

– spadek poziomu potasu, który ma wpływ na pracę serca;

– osłabienie, obniżenie ciśnienia krwi i skłonność do omdleń;

– zimne i drętwiejące ręce i stopy, stałe uczucie zimna;

– zaburzenia snu – bezsenność w nocy, senność w dzień;

– zawroty i bóle głowy;

– osteoporoza prowadząca do złamań, najczęściej kończyn;

– delikatny meszek pokrywający ciało, chroniący przed utratą ciepła na skutek zmniejszenia warstwy tkanki tłuszczowej;

Psychospołeczne skutki zdrowotne anoreksji:

– silny lęk przed utratą kontroli nad jedzeniem, a przez to nad własnym życiem;

– często depresja i związany z nią lęk, smutek, poczucie beznadziejności;

– zdarzają się próby samobójcze;

– ograniczenie, a w końcu zerwanie kontaktów z otoczeniem (przyjaciele, znajomi);

Anoreksja i bulimia to zaburzenia wynikające z obsesji i chorobliwej koncentracji na punkcie jedzenia oraz jakości zdrowotnej żywności.

Bulimia (bulimia nervosa) – żarłoczność psychiczna

Bulimia – termin ten został wprowadzony przez Galena i pochodzi od greckich słów bous i limos, które oznaczają „byczy głód”. Bulimię stwierdza się przede wszystkim u nastolatek i młodych kobiet. Początek zachorowania występuje zazwyczaj później niż u pacjentów z anoreksją, około 18 – 24 roku życia.

Bulimia rozpoczyna się najczęściej od stosowania różnego rodzaju diet restrykcyjnych, odchudzających w celu osiągnięcia pożądanej masy ciała i w wielu przypadkach jest konsekwencją nie leczonej anoreksji.

Osoby chore miewają gwałtowne ataki łaknienia, które skutkują nadmiernym objadaniem się, po czym następuje oczyszczenie organizmu (prowokacja wymiotów), co przynosi chorej ulgę na sumieniu. Napady łaknienia poprzedzane są odczuwaniem niepokoju i wzmagającego się napięcia nerwowego.

W trakcie napadu bulimiczki pochłaniają bardzo duże ilości jedzenia, w tym wysokokalorycznego, których wartości przekraczają dzienne zapotrzebowanie.

Skutki zdrowotne bulimii dzielimy na 2 grupy: biologiczne i psychospołeczne.

Biologiczne skutki zdrowotne bulimii:

- zaburzenia żołądkowo-jelitowe;

- refluks żołądkowo-przełykowy;

- dyskomfort w jamie brzusznej;

- zaburzenia równowagi elektrolitycznej;

- uszkodzenia szkliwa zębów;

- uszkodzenie naczynek krwionośnych w oczach;

- opuchlizna twarzy i policzków (zapalenia ślinianek);

- awitaminoza;

- rozciągnięcie żołądka do znacznych rozmiarów;

- zmęczenie;

- zły nastrój;

- niepokój;

Psychospołeczne skutki zdrowotne bulimii:

- niechęć do samego siebie;

- stany depresyjne;

- poczucie wstydu i upokorzenia;

- psychiczne uzależnienie od środków przeczyszczających i odwadniających;

Edukacja żywieniowa jest nieodłącznym elementem edukacji zdrowotnej.

Leczenie anoreksji i bulimii:

Leczenie bulimii psychicznej polega na nałożeniu na stan zdrowia zagrożenia chorego i komplikacjom pochorobowym. W ramach terapii farmakologicznej stosuje się środki przeciwdziałające i wspomagające kontrolę zdrowia i spożywanie żywności.

Leczenie przede wszystkim ma na celu zaradzić skutkom częstego wymiotowania, nadużywania środków na działanie i odwrotnie.

Anoreksja i bulimia są chorobami, które mają swoje konsekwencje biologiczne, psychiczne i społeczne. Wymagają leczenia, często interdyscyplinarnego (psychiatra, psycholog, endokrynolog, dietetyk).

Wątek anoreksji i bulimii istotnej roli pełni edukacja zdrowotna i żywieniowa.

Edukacja zdrowotna obejmuje:

- nabywanie wiedzy o zdrowiu;

- nabycie postaw wobec zdrowia i innych;

Edukacja zdrowotna promuje zachowania zdrowotne takie jak:

- aktywność fizyczna;

- radzenie sobie ze stresem;

- zbilansowane, prawidłowe żywienie;

Edukacja żywieniowa jest nieodłączonym elementem edukacji zdrowotnej i obejmuje:

- wiedza żywieniową;

- wykształcenie potrzeb jej stosowania;

- zmiana niewłaściwych zachowań żywieniowych;

Leczenie anoreksji i bulimii: psycholog

Wsparcie psychologiczne ma na celu przede wszystkim:

- pomoc w zrozumieniu istoty choroby;

- uświadomienie, że utrzymują się objawy mogą zagrażać zdrowiu i życiu;

- motywacja do działania skutecznych i pożądanych działań;

- kształtowanie pozytywnej samooceny, nabywania dystansu do lansowanych przez mass media kanonów mody i urody;

- pomoc w nawiązywaniu satysfakcjonujących relacji;

- zapoznanie się z zasadami zdrowego odżywiania i właściwościymi metodami dbania o wygląd;

Psychoterapia zaburzeń odżywiania różni się zależnie od kierunku teoretycznego i przyjmowanych założeń teoretycznych dotyczących przyczyn tych zaburzeń. Jedną z metod leczenia jest psychoterapia gestalt, która opiera się na założeniu, że jedzenie było ważnym środkiem komunikacji w rodzinie pochodzenia, w dużej mierze zastępując inne formy wyrażania uczuć.

Przesadne troszczenie się o zaspokojenie głodu dziecka mogło maskować ambiwalentne emocje rodziców wobec niego, być wyrazem potrzeby sprawowania nad nim kontroli, bądź też mogło być formą kompensowania braku z nim emocjonalnego kontaktu.

Dysfunkcjonalne wychowanie, które w innych rodzinach doprowadziłoby do nerwicy lub zaburzeń osobowości, tu w połączeniu z używaniem jedzenia jako środka komunikacji, zaowocowało zaburzeniami odżywiania się. W rezultacie brak dostatecznych umiejętności rozpoznawania i właściwego wyrażania własnych uczuć i umiejętności sprawia, że pacjentka próbuje wyrazić je poprzez zaburzenia odżywiania się.

Co wyrażają zaburzenia odżywiania?

Zaburzenia odżywiania często metaforycznie wyrażają emocje dotkniętej nimi osoby. Objadanie się może symbolizować potrzebę ciepła, której osoba nie możne lub nie umie inaczej zaspokoić. Wymiotowanie może oznaczać nienawiść do rodziców, którą obawia się wyrazić wprost. Głodzenie się może być wyrazem odrzucenia bądź niepozwalania sobie na przyjęcie ciepła od najbliższych osób.

Problemy emocjonalne – psycholog online

Problemy emocjonalne osób z zaburzeniami odżywiania dotyczą zazwyczaj trudności w zakresie separacji od rodziców, ustalenia granic i budowania autonomii. W przypadku osób zaniedbywanych w dzieciństwie, które miały słaby kontakt emocjonalny z rodzicami, najistotniejszym problemem są ich deficyty emocjonalne i związane z tym tendencje symbiotyczne.

Zazwyczaj towarzyszy im konflikt między sprzecznymi tendencjami (np. potrzebą zależności, a potrzebą niezależności, poszukiwaniem bliskich kontaktów z mężczyznami, a obawą lub wrogością wobec nich).

Inne problemy osób z zaburzeniami odżywiania się to brak samoakceptacji własnej osoby, własnego ciała lub płci, trudności w uświadomieniu sobie i ekspresji negatywnych emocji, trudności w przyjmowaniu wsparcia emocjonalnego, tendencje autoagresywne oraz urazy emocjonalne związane z przemocą w rodzinie lub nadużyciami seksualnymi. 

Terapia – psycholog online

W terapii kładzie się nacisk na samoświadomość, uświadomienie sobie spostrzeżeń, doznań cielesnych, wypartych emocji i nieakceptowanych myśli. Podkreśla się prawo do wszelkich przeżywanych emocji, jak i odpowiedzialność za zachowanie.

Terapeuta uznaje ludzkie potrzeby i naturalną zdolność do ich zaspokajania. Przedmiotem jego zainteresowania są emocje Klienta, ,,tu i teraz" w trakcie sesji terapeutycznej.

Mogą być one przeżywane w związku ze sprawami, o których Klient opowiada, w relacjach z rodzicami, jak i doświadczane w relacji z terapeutą. Terapeuta wielokrotnie pyta o uczucia, wzmacnia je, prowokuje ekspresję.

Tematy, które są poruszane w trakcie sesji psychoterapeutycznych, to na przykład przejawy braku akceptacji ze strony rodziców i związane z tym poczucie odrzucenia, brak akceptacji własnego ciała i własnej płci, brak umiejętności zabiegania o ciepło i przyjmowania go, brak umiejętności wyrażania negatywnych uczuć, zwłaszcza złości czy nienawiści do rodziców, problemy separacji od rodziców.

Sprawy związane z jedzeniem, wagą pacjentki i jej figurą traktowane są jako objaw problemów emocjonalnych, których rozwiązanie automatycznie unormuje jej sposób odżywiania się.

Cele psychoterapii – psycholog online

Psychoterapeuta koncentruje się na rozwiązaniu konfliktu między sprzecznymi tendencjami Klienta, dostarczeniu korekcyjnych doświadczeń, pomocy w odreagowaniu tłumionych emocji, nauczeniu rozpoznawania własnych potrzeb i deficytów emocjonalnych oraz brania na siebie odpowiedzialności za ich zaspokojenie.

Relacja z terapeutą stwarza możliwość samookreślenia, odkrycia własnych postaw, opinii i emocji odmiennych od otoczenia, zaakceptowania sprzecznych aspektów własnej osoby, uznania swoich reakcji za własne i przyjęcia za nie odpowiedzialności.

Doświadczenia zdobyte w relacji z psychoterapeutą są następnie sprawdzane i wykorzystywane w realnym życiu, w relacjach z najbliższymi.

Sukces terapii – psycholog online

Czynniki wpływające na szanse powodzenia to: współistnienie innych zaburzeń (zwłaszcza zaburzeń osobowości) wraz z zaburzeniami odżywiania się, nasilenie objawów, jakość funkcjonowania społecznego, zaangażowanie w terapię oraz motywacja do zaakceptowania zmian. Im bardziej korzystny układ tych czynników, tym szybciej możliwa jest poprawa lub całkowite ustąpienie objawów.

 

KONTAKT

tel. +48 507 498 616

email: fraczkowskaanna@gmail.com

Badania naukowe wykazały, że najważniejszym czynnikiem w skuteczności leczenia jest decyzja Klienta.
Dzwoniąc, wysyłając maila dziś rozpoczynasz proces poprawy Twojego stanu zdrowia.

Do zobaczenia na Skype.

Serdecznie pozdrawiam
Anna Frączkowska

Anna Frączkowska - ZnanyLekarz.pl

NASZA PIERWSZA KONSULTACJA JEST BEZPŁATNA