Dorosłe dzieci alkoholików

utworzone przez | Gru 25, 2019

Nazwa DDA – dorosłe dzieci alkoholików – powstała ponad 20 lat temu. Są to osoby, które wyrastały w rodzinie, gdzie jeden lub obydwoje rodzice nadużywali alkoholu. Bardzo często wychowywanie się w rodzinie z problemem alkoholowym predysponuje do pewnych problemów w dorosłym życiu.

Jaką role przyjmuje dziecko w życiu z rodzicem alkoholikiem?

Bohater – za wszelką cenę broni np. matki, rodzeństwa przed rodzicem alkoholikiem. Stawia przede wszystkim na innych, choć sam również stara się rozwijać, dobrze uczyć, być niezniszczalnym.

Błazen/maskotka – za wszelką cenę chce rozluźnić atmosferę, tak jak bohater stawia bardziej na innych niż na siebie.

Kozioł ofiarny – wydaja mu się, że jest wszystkiemu winien.

Cień/dziecko we mgle –  dziecko, które przyjmuje rolę cienia, w zasadzie nie chce się wyróżniać. Tego dziecka nie widać bo się chowa. Bardzo wycofuje się z życia, co stanowi dla niego duży problem kiedy musi wejść w dorosłe życie z całym bagażem złych doświadczeń z dzieciństwa.

Rodziny dysfunkcyjne

Aktualne badania pokazują, że nie ma istotnych różnić między DDA, a osobami wzrastającymi w rodzinach, gdzie obecne były inne dysfunkcje takie jak hazard, przemoc, poważna choroba somatyczna itd. Jest to związane z pewnym nieprawidłowym rodzajem więzi, który występuje w rodzinach dysfunkcyjnych.

Nagłośnienie syndromu DDA oraz wpływu uzależnienia na aktualne problemy Dorosłych Dzieci Alkoholików spowodowało, że osoby te zaczęły szukać dla siebie pomocy psychologicznej. Często podczas konsultacji słyszę zdanie: „Zgłosiłam się bo jestem DDA…” lub „Zgłosiłem się na terapię, bo znalazłem informację o DDA”.

Wspólne doświadczenia DDA wynikają z podobieństw w funkcjonowaniu rodziny, w której jeden rodzić lub obydwoje są uzależnieni. Do najczęściej spotykanych problemów DDA wg. Cermak i Rutzky (1998) można zaliczyć:

1. Lęk przed utratą kontroli

Dorosłe Dzieci Alkoholików starają się utrzymać kontrolę nad swoimi uczuciami i zachowaniem. Osoby te próbują również sprawować kontrolę nad uczuciami i zachowaniem innych osób. Dziecko, które mieszka z rodzicem uzależnionym, nie ma wpływu na tą sytuacje.

W tej stresogennej domowej atmosferze stara się odwrócić sytuację, żeby poczuć, że ma na coś wpływ i zaczyna przejmować odpowiedzialność za swojej otoczenie. Utrzymywanie kontroli związane jest lękiem o to, że jeśli nie będzie wszystkiego kontrolować ich sytuacja życiowa ulegnie pogorszeniu. W konsekwencji DDA mogą się skarżyć na skrępowanie życia emocjonalnego oraz trudności w kontaktach z innymi ludźmi.

2. Lęk przed uczuciami

Kontrola nad własnymi uczuciami była niezbędna do przetrwania w domu gdzie przeżywało się silne, skrajne emocje. Skrywanie swoich uczuć może powodować z czasem, że coraz trudniej je odczuwać i wyrażać. W rezultacie odczuwanie silniejszych emocji może zacząć budzić lęk i być odbierane, jako utrata kontroli nad uczuciami.

Tłumienie uczuć ma jeszcze inne konsekwencje, takie jak brak możliwości korzystania z informacji, którą niesie ze sobą emocja. Na przykład złość informuje nas, że ktoś przekracza nasze granice. Może to powodować pozostawanie w niekorzystnej sytuacji, która jest źródłem nieprzyjemnych stanów emocjonalnych.

3. Lęk przed konfliktem a uległość

Konflikt DDA kojarzy się z sytuacją domową, gdzie często towarzyszyła mu przemoc psychiczna lub fizyczna. Konflikt prawdopodobnie nie był rozwiązywany w konstruktywny sposób i kończył się emocjonalnym lub fizycznym opuszczeniem.  W związku z tym krytyka, złość lub stanowczość budzi lęk. W konsekwencji tak osoba może poszukiwać aprobaty innych osób oraz być nadto uległą, aby nie wywołać konfliktu.

4. Nadmierne poczucie odpowiedzialności lub nadmierna nieodpowiedzialność

Nadmierna wrażliwość na potrzeby innych związana może być z tym, że w dzieciństwie DDA szybko reagowało na potrzeby swoich rodziców, których byli skoncentrowani, albo na piciu alkoholu albo na radzeniu sobie z alkoholizmem Partnera.  Dzieci z rodzin alkoholowych ze względu na swoją historię często budują swoją samoocenę na radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami.

Taki schemat może prowadzić do przymusu bycia doskonałym oraz do dbania o potrzeby innych osób. Z kolei, jeśli dziecko zauważy, że bierze na siebie coraz więcej, a i tak nie ma to znaczenia dla jego rodziców, może zaprzestać wysiłków i wycofać się zupełnie. Takie wycofanie może spowodować brak zaangażowania i odpowiedzialności w pewnych sferach życia. Charakterystyczny u DDA jest brak pośredniej postawy – bycia odpowiedzialnym za siebie w zdrowy sposób.

Bliskie relacje mogą budzić lęk w DDA, brak zaufania jest związany z wzorem relacji domowych, w których nie było przewidywalności, a dziecko czuło się często zranione, zdradzone, opuszczone i przestraszone.

5. Poczucie winy

Poczucie winy często towarzyszy DDA. Czują się winni za to, że nie mogą powstrzymać rodzica od picia, za sytuacje w domu. Poczucie winy doskwiera dzieciom z rodzin alkoholowych, kiedy dbają o swoje potrzeby. Aby uniknąć poczucia winy osoby takie mogą całe życie ustępować innym. Może to być spowodowane tym, że w przeszłości, były wprost obwiniane o różne rzeczy.

Czasem w dziecku, którego rodzice są zajęci piciem lub radzeniem sobie z konsekwencjami picia może pojawić się poczucie, że jest one kłopotem i obciążeniem dla rodziców, co rzutuje na myślenie o sobie.

6. Niezdolność do odprężenia się i spontanicznej zabawy

Nasilona samokontrola, która pomogła przetrwać w dzieciństwie uniemożliwia spontaniczną zabawę i odprężenie się. Dorosłe Dziecko Alkoholika starało się kontrolować siebie, aby dobrze siebie zaprezentować, obserwować uważnie innych oraz, aby być w gotowości poradzić sobie z chaosem, który może się pojawić. Sytuacja rodzinna DDA nauczyła, żeby zawsze być gotowym, ponieważ nie wiadomo, co za chwilę się wydarzy.

7. Ostra samokrytyka

DDA bez względu na swoje kompetencję, mają bardzo niską samoocenę. Samokrytycyzm ma swoje źródło w krytycznych postawach rodziców. Atmosfera domowa w domu DDA często też nie sprzyja budowaniu poczucia własnych kompetencji. Dzieci są zaangażowane emocjonalnie w opanowywanie kryzysów związanych z piciem rodzica, a nie w budowaniu swoich kompetencji w innych obszarach życia, tak jak robią to rówieśnicy.

8. Trudności w utrzymywaniu bliskich relacji

Bliskie relację mogą budzić lęk w DDA, brak zaufania jest związany z wzorem relacji domowych, w których nie było przewidywalności, a dziecko czuło się często zranione, zdradzone, opuszczone i przestraszone. Brak wzorca bliskiej, ciepłej i wspierającej relacji między rodzicami nie polepsza sytuacji.

Ponadto kontakty są utrudnione przez nasiloną samokontrolę oraz brak kontaktu z uczuciami, które są często obecne w bliskich relacjach. Jednocześnie bliskie, zdrowe relacje są tym, czego bardzo pragną Dorosłe Dzieci Alkoholików. Jednak brak zaufania, który często ujawnia się w relacjach DDA z innymi osobami może prowadzić do izolacji.

9. Lęk przed porzuceniem

DDA wyrastali w poczuciu bycia porzuconym, przez rodzica uzależnionego na rzecz alkoholu, przez niepijącego rodzica na rzecz załagadzania kryzysów spowodowanych piciem Partnera. Konsekwencją tego może być trwanie przesadnie długo w jakimś związku, aby nie przeżyć uczucia porzucenia. Lęk ten może również spowodować, że osoby będą obawiały się wejść, w jakikolwiek związek lub po związaniu się porzucą kogoś szybko, aby samemu nie zostać porzuconym.

10. Zachowania kompulsywne

Dziecko w rodzinie, gdzie jest problem alkoholowy, często przeżywa wiele trudnych emocji takich jak lęk, smutek, złość, napięcie. Dążąc do rozładowania napięcia, nie znając konstruktywnych sposobów radzenia sobie z emocjami, może znaleźć sobie sposób, który przerodzi się w zachowanie kompulsywne. Może nałogowo zacząć jeść, pracować, grać na komputerze, może również uzależnić się od alkoholu lub narkotyków.

11. Cierpienie z powodu zalegającego żalu

W związku z tym, ze dziecko może doświadczyć wielu strat dorastając w rodzinie alkoholowej oraz że nie ma tam przestrzeni na wyrażenie uczuć związanych z tą stratą, może doświadczać głębokiego uczucia żalu. W dorosłym życiu kolejne straty i rozczarowania przywołują uczucia z dzieciństwa. Może to spowodować ciągłe przygnębienie i trudność w cieszeniu życiem.

Każda sytuacja jest indywidualna – Psycholog Online

Wspólne doświadczenia DDA oraz przedstawione wyżej problemy są pewnym uogólnieniem. Obok tych podobieństw jest także wiele różnic. Każda osoba jest jedyna w swoim rodzaju, posiada swoją osobowość, temperament, swój sposób przeżywania i wychowywała się w innych warunkach.

W rodzinach niektórych osób alkoholizm był ukrywany, w innych mówiło się o nim otwarcie. Niektóre osoby wychowywały się w dostatku inne z biedzie. Niektórzy wzrastali w niepełnych rodzinach z powodu rozwodu, śmierci, inne rodzinny trzymały się cały czas razem. W niektórych rodzinach była przemoc, a w innych poza alkoholem inne uzależnienia.

Ważne jest, aby pamiętać, że nie każda osoba wychowująca się w rodzinie alkoholowej boryka się z wymienionymi wyżej problemami, sprawa ta jest złożona. Ma na nią wypływ wiele czynników, takich jak osobowość dziecka, temperament, różne czynniki środowiskowe na przykład posiadanie dostępnego „dobrego dorosłego” innego niż rodzic i wiele innych.

Jak wygląda życie z dorosłym dzieckiem alkoholika?

Dorosłe dziecko alkoholika, wkraczając w związek, wchodzi z dużym bagażem doświadczeń z dzieciństwa. Ma trudność z wyrażaniem uczuć, z komunikacją, ciągle żyje z lękiem i boi się odrzucenia, równie bardzo boi się bliskości. Jak Partner w związku powinien reagować na takie zachowania? Jak pomóc?

Na pewno nie powinno się użalać nad Partnerem DDA. Należy go w miarę możliwości traktować normalnie, tak żeby nie doprowadzić do powielania złych wzorców. Człowiek z syndromem DDA boi się kłótni z Partnerem, bo kłótnie myli z agresją. W takim związku nie powinno unikać się kłótni, powinno się rozmawiać bez agresji tak aby Partner DDA nauczył się wyrażać swoje emocje i przestał je ukrywać.

DDA stara się kontrolować siebie, aby dobrze siebie zaprezentować, obserwować uważnie innych oraz, aby być w gotowości poradzić sobie z chaosem, który może się pojawić.

Jak wygląda terapia DDA? – Psycholog Online

Kiedy w rodzinie jedno z rodziców jest alkoholikiem, dziecko ma wiele trudności. Nie potrafi się otworzyć wystarczająco, nie potrafi się bawić tak jak inni ludzie. Oczywiście problemy pojawiają się również w związkach, człowiek z syndromem DDA, kiedy trafia na Partnera, który np. go obraża uważa to za normalne. DDA wynosi z rodziny złe wzorce wychowawcze, powiela schematy, które w rodzinie były codziennością. DDA stara się być zawsze idealnym człowiekiem, może też wpaść w pracoholizm.

Terapia DDA polega na tym aby przerobić swoją przeszłość, by zacząć żyć normalnie mimo dużego obciążenia z dzieciństwa. Psycholog powinien dobrać odpowiednią terapię. Dobrym pomysłem podczas leczenia jest udział w spotkaniach DDA. W terapii należy dotrzeć do sedna problemu, przyjrzeć mu się z innej perspektywy oraz nabrać dystansu. Jednym z najtrudniejszych etapów terapii jest próba przebaczenia rodzicowi alkoholikowi – przebaczenie bardzo pomaga uporać się z demonami przeszłości w i pewnym sensie oczyszcza.

Terapia z Psychologiem polega na pogłębianiu świadomości własnych trudności i  zrozumieniu ich przyczyn. Ważne jest oddzielenie aktualnych spraw,  emocji i potrzeb od tych, które osoby DDA wyniosły ze swojej  rodziny. W trakcie terapii zmienia się destrukcyjne, sztywne,  nierealistyczne, negatywne, schematy dotyczące siebie i innych,  na zdrowe schematy przeżywania i zachowania.

Zmieniasz przekonania na takie, które są elastyczne i  realistyczne oraz pozwalają Tobie żyć w zgodzie ze swoimi potrzebami i pragnieniami, pozwalają realizować siebie. Celem terapii  dla osób z syndromem DDA jest dokonanie zmiany w swoim życiu. Zmiana może dotyczyć sfery uczuć, myślenia lub zachowania. Bardzo często wskazana jest zmiana, która pozytywnie wpłynie na relacje z innymi ludźmi.

KONTAKT

tel. +48 507 498 616

email: fraczkowskaanna@gmail.com

Badania naukowe wykazały, że najważniejszym czynnikiem w skuteczności leczenia jest decyzja Klienta.
Dzwoniąc, wysyłając maila dziś rozpoczynasz proces poprawy Twojego stanu zdrowia.

Do zobaczenia na Skype.

Serdecznie pozdrawiam
Anna Frączkowska

Anna Frączkowska - ZnanyLekarz.pl

NASZA PIERWSZA KONSULTACJA JEST BEZPŁATNA